Het traject van Laurens
Laurens is 32, werkt in het groen bij Veerkracht 4 en praat over autisme zoals anderen over het weer praten — open, nuchter, zonder omwegen. Sofie, verantwoordelijke communicatie bij Veerkracht 4, zit samen met Laurens en zijn maatwerkcoach Sandrino rond de tafel voor een gesprek over werken met autisme — naar aanleiding van Wereld Autisme Dag op 2 april. Laurens weet al sinds zijn 14de, 15de dat hij autisme heeft. En hij vindt dat iedereen dat gewoon mag weten.
Zijn weg naar Veerkracht 4 was allesbehalve rechtlijnig. Na een metaalopleiding in het VTI die halverwege vastliep, startte hij opnieuw met een tuinbouwopleiding. Ongeveer op die leeftijd werd de diagnose autisme gesteld. Daarna zat hij als als 16-, 17-jarige tussen leerlingen van 12 en 13 jaar. Niet zo vanzelfsprekend, maar hij behaalde zijn getuigschrift. Daarna werkte hij bijna tien jaar in een ander maatwerkbedrijf. Eerst in productie, later als magazijnier. Maar door zijn promotie moest het tempo steeds hoger en werden de druk en verwachtingen steeds groter. Meer, meer, rapper, rapper. Tot het niet meer ging.
“Ze
wilden mij eigenlijk technisch ontslaan en ik ging daarmee akkoord. Ik vertelde
het aan enkele bevriende collega’s, toevallig ook mensen die actief waren bij de
vakbond en ik wist dat eigenlijk niet.
Die zijn tussengekomen.”
Die vakbondsvertegenwoordigers beschermden hem, regelden een zachte landing — en zorgden dat hij bij de afdeling Groen in Veerkracht 4 kon beginnen. Een jaar en een half geleden. Toen Sandrino een half jaar later startte bij Veerkracht 4 werd hij de vaste maatwerkcoach van Laurens. En het klikt enorm tussen die twee.
Een klok met radartjes
Sofie vraagt hem hoe hij zich nu voelt bij Veerkracht 4. Of hij zich nodig voelt. Hij denkt even na. “Dat is een rare vraag.” Dan glimlacht hij. “Maar ja. Meer dan bij mijn vorig werk. Iedereen is eigenlijk even belangrijk hier.” En hij legt het uit op zijn manier — met een beeld.
“Een
bedrijf zonder werknemers, leidinggevenden, omkadering bestaat niet. Vergelijk het met een klok die bestaat uit heel verschillende onderdelen en radartjes. Pak er één random uit — die klok staat stil.
Wij zijn die klok bij Veerkracht 4, we werken samen. Niemand is meer
dan een ander. We zijn allemaal nodig.”
Buiten werken geeft hem rust. Elke dag een andere plek, een andere taak. En het resultaat is zichtbaar. Die trots is nieuw voor hem. In zijn vorige job zag hij nooit het eindproduct. Nu wel. “Je begint op een tuin of een plein dat er ligt te zien. Je vertrekt, en alles is proper. En soms fiets ik later nog langs — en dan denk ik: dáár heb ik gewerkt. En dan ben ik heel trots op mezelf en mijn collega’s. Ook als ik aan werven van andere teams passeer ben ik onder de indruk van wat zij hebben gedaan.”
Sandrino's werk op maat
Maatwerkcoach Sandrino is ook bij het gesprek, rustig, oplettend. Hij vult aan waar nodig, laat Laurens zijn verhaal doen.
Wat hij concreet anders doet voor Laurens? Niet te veel informatie op voorhand geven. Geen nieuws de avond voor een nieuwe taak — want dan slaapt Laurens niet. En ook op het werk zelf: nog een tandje rustiger blijven dan hij al is. Niet omdat Laurens dat vraagt, maar omdat Sandrino voelt dat het helpt. Een rustige stem, een rustige aanpak — het zet de toon voor de hele dag. En een vleugje humor dat werkt altijd het best voor zijn gasten.
Hij herhaalt ook. Veel. En dan nog eens. Niet omdat Laurens het niet begrijpt, maar omdat herhaling houvast geeft. Een vertrouwde plek betekent voor Laurens niet automatisch dat hij weet wat er die dag van hem verwacht wordt. Sandrino heeft geleerd dat hij elke keer opnieuw duidelijke taken moet geven — ook op een werf waar Laurens al meerdere keren geweest is. “Als ik dat niet doe, wacht hij. Niet uit onwil. Hij weet gewoon niet wat hij nu moet doen zonder dat ik het zeg.”
Initiatief nemen ligt moeilijk voor Laurens door zijn autisme en Sandrino verwacht dat ook niet meer van hem. Dat is geen zwakte, dat is gewoon hoe het werkt. Door die verwachting los te laten, verdwijnt een bron van frustratie langs beide kanten.
En dan is er nog iets wat Sandrino in de loop der tijd heeft opgepikt: hij vertaalt. Als een collega iets zegt — een grap, een opmerking, iets wat luchtig bedoeld is — kan Laurens dat te snel te persoonlijk nemen. Sandrino vangt dat op. Een kort woordje terzijde, een verduidelijking, een glimlach. “Dat meent hij niet zo. Hij plaagt gewoon.”
Rustig aanspreken. Herhalen. En apart nemen als er iets niet goed loopt — nooit voor de groep, altijd met respect.
"Je neemt mij apart om feedback te geven. Op een rustige manier. Niet van: ‘Dat is niet goed, zo!’. Als dat anders zou zijn, zou ik ontploffen. Maar jij zegt het rustig en als het kan ook met een grapje. Zo kan ik beter om met kritiek, begrijp ik sneller wat je bedoelt en hoe ik beter kan doen."
Sandrino knikt. Hij heeft geleerd dat het rechtvaardigheidsgevoel bij Laurens sterk leeft — typisch voor veel mensen met autisme. Als iets niet eerlijk is, reageert Laurens. Niet om lastig te zijn. Maar omdat onrechtvaardigheid gewoon écht voelt, tot in zijn vezels.
En Sandrino heeft ook geleerd: een compliment werkt. Maar geldt dat niet voor iedereen?
“Hij
zegt soms: ‘Ik kan het zelf niet beter doen.’ Dat is het mooiste compliment. Het
is zo belangrijk om niet alleen de slechte dingen te zeggen, maar ook te
benoemen wat we goed doen. Dat doet deugd.
Maar het moet natuurlijk gezegd
worden als we ons werk niet goed doen en van Sandrino aanvaard ik dat heel
gemakkelijk omdat hij het nooit verwijtend of kwaad doet.”
Ontprikkelen en grenzen kennen
Laurens werkt vier vijfden, met een vaste vrije dag die wisselt per week. Niet voor niets. Die dag is geen luxe — het is ademnood. Zijn hoofd en lichaam heeft reset-tijd nodig. De afdelingen Groen en Verharding werken het hele jaar door in lange en korte weken. In de lange week is Laurens op woensdag thuis. In de korte week is hij op vrijdag thuis, net zoals alle andere collega’s van Groen en Verharding. Die regelmaat en extra rust helpt.
Hij kent zijn valkuil: als hij heel veel stress heeft, werkt hij te snel en doet hij zijn werk half. Niet uit luiheid, maar uit overprikkeling — een patroon dat zijn vorige werkgever er jarenlang in geslagen heeft.
“Ik
moest rapper, rapper, rapper. Nu doe ik dat op minder goeie dagen soms automatisch.
Maar ik leer het af, met de hulp van Sandrino.”
Kleine aanpassingen maken daarin een groot verschil — en die zijn er niet zomaar gekomen. Lien, zijn begeleidster van Mariënstede, zit samen met Lisa van de sociale dienst van Veerkracht 4 en Laurens zelf regelmatig rond de tafel. Wat heeft hij nodig? Wat loopt stroef? Wat kan slimmer? Samen zoeken ze naar oplossingen die passen bij wie hij is.
Zo schakelen zijn gsm en computer zichzelf automatisch uit om 22 uur — en gaan pas weer aan om 6 uur ’s ochtends, een voorstel van Lien. Vroeger gamede hij tot diep in de nacht, sliep hij te weinig en stond hij uitgeput op. Nu weet hij: om 22 uur is het gedaan. Hij vindt het helemaal ok zo, voor hem is dit duidelijk en hij voelt zich veel energieker en uitgeslapen. Hij komt niet meer te laat. Dan denk ik: “Ik kan toch niet meer op mijn gsm. Dan ga ik maar slapen.”
Ook zijn broodje is geregeld. Want Laurens vergat het vroeger te vaak en had dan ’s middags niets te eten. Nu is het geregeld dat er elke dag een broodje klaarligt bij zijn broodjeszaak. Eén zorg minder. Al vergeet hij nog af en toe uit zijn fietszak te halen en beseft hij dat hij er nog een gewoonte van moet maken om het direct in zijn rugzak te steken.
Lien komt ook één keer per week bij Laurens thuis langs, hij woont immers zelfstandig met begeleiding van Mariënstede. Ze doen samen de was, plooien die op, verversen zijn dubbel bed, ruimen kort op. Kleine dingen die voor de hand lijken te liggen, maar die voor Laurens zonder hulp snel blijven liggen — en dan blijven hangen. Met Lien erbij gaat het vlotter. En zijn hoofd blijft vrij voor wat telt.
Als het op het werk toch even te veel wordt op slechte dagen, mag hij Lien bellen. En dat helpt echt.
Ik zeg dan: 'Ik ga hier een meltdown krijgen als ik het er niet even uitbabbel
met jou.' Ze kent mij goed en weet waarom ik op die manier op bepaalde dingen
reageer.
Ze ontmijnt dat heel snel. In vijf minuutjes krijgt ze me rustig.”
Dat hij hulp durft vragen, ook dat heeft hij geleerd. Het voelt soms als afhankelijkheid en dat vindt hij lastig: “Ik wil niet zwak lijken.” Maar hij doet het toch. En hij merkt dat het werkt.
Het was ook Lien die hem een duwtje in de rug gaf om over zijn autisme en ervaringen te vertellen. Zo komt hij binnenkort aan het woord in de podcast van Mariënstede rond het thema wonen. En dus twijfelde hij ook niet toen Sofie vroeg of hij wilde vertellen hoe het voelt om met autisme aan het werk te zijn in Veerkracht 4.
Thuis vindt hij rust in het kijken naar Netflix series en als het mooi weer is gaat hij ook wandelen. Hij droomt ook van een eigen hond, maar dat is voorlopig niet realistisch. Sofie en Sandrino gaven hem de tip om eens bij het asiel te gaan luisteren of hij niet af en toe als vrijwilliger met een hond kan gaan wandelen.
Vrienden heeft hij niet echt en hij mist dat ook wel. Iedereen denkt dat hij heel sociaal en extravert is, maar dat is hij eigenlijk niet. Uit vroegere ervaringen beseft hij dat andere mensen met autisme hem veel beter begrijpen dan mensen zonder autisme, ook al is die persoon met autisme anders dan hij. Sofie had nog een tip voor hem: "Kijk eens bij de Passgroepen of je niet kan deelnemen aan hun activiteiten voor mensen met autisme. Misschien kan je vrijwilliger worden bij Autisme Vlaanderen me om zo jouw ervaringen te delen en andere mensen met autisme te leren kennen."
Keien voor autisme
Donderdag 2 april 2026 is Wereld Autisme Dag. Laurens wist dat niet. Sofie wel — zij was één van de iniatiefnemers van de KEIvoorAutisme-campagne, jaren geleden. Sofie heeft ook een zoon van 22 met autisme, daarom vindt ze het ook zo belangrijk om mensen met autisme en hun netwerk aan het woord te laten over hun ervaringen.
“Een kei voor autisme,” zegt Laurens, als het woord valt. “Dat is Lien. Dat is Sandrino. En ook wel Lisa.”
Voor Sandrino is het wederzijds. Laurens heeft hem ook iets geleerd — geduld, over herhaling, over wat het betekent als iemand écht gezien wil worden in wie hij is.
“Wat
voor Laurens werkt, werkt eigenlijk voor iedereen. Rustig aanspreken, eerlijk
zijn, waarderen wat goed gaat. Dat is geen autismeaanpak. Dat is voor mij normaal en werken op maat van mijn mensen.”
Waar Laurens nog van droomt
Aan het einde van het gesprek krijgt Laurens een droomvraag: wat zou hij nog leuk vinden dat Veerkracht 4 doet? Hij denkt even na — en dan komt het los.
Een teambuilding. Met heel Veerkracht 4 samen. Niet vergaderen, niet in een zaal zitten — maar écht iets doen met elkaar. Hij gooit er meteen ideeën uit: paintball, airsoft. Of eens gaan carten, ook al weet hij dat het wat kost. “Je weet nooit, misschien vinden we een sponsor.” Sandrino grijpt zijn kans: “Ah, jij wil met de kaarten spelen?” Laurens kijkt hem ernstig aan. Kaarten? Welke kaarten? Hij begrijpt het niet. Sofie lacht en legt het uit: het was een woordgrapje. Carten — kaarten. Sandrino speelde met de klanken. Het kwartje valt. Laurens lacht mee. En dan zegt hij iets wat eigenlijk het hele gesprek samenvat:
“Dat
is ook een beetje mijn autisme, hé. Ik begrijp dubbelzinnige humor ook niet altijd.
Of ik neem dingen te letterlijk.
Maar dat is wie ik ben en ik vind het ook
wel zelf heel leuk om met beeldspraak te spreken.”
Dan, iets serieuzer nog een extra vraag "Misschien ook een opleiding rond agressiebeheersing?". Niet omdat het vaak fout loopt bij Veerkracht 4, maar omdat hij vindt dat iedereen — van maatwerker tot coach tot bureaumedewerker — beter gewapend mag zijn voor moeilijke momenten. Weten hoe je kalm blijft. Weten hoe je de-escaleert. Weten wat je doet als het een keer spannend wordt. “Niet omdat het niet veilig is hier of al eens is gebeurd. Maar stel dat het een keer voorvalt — dan wil je weten wat je moet doen.”
Het zijn ideeën die ver buiten zijn eigen comfortzone reiken — niet over wat hém helpt, maar over wat de hele organisatie sterker maakt. En omdat hij er graag deel van uitmaakt.
Iedereen heeft talenten.
Laurens zegt het zoals hij het voelt: zonder
filters, oprecht en eerlijk. Hij wil anderen inspireren — ook mensen die
twijfelen aan zichzelf of aan wat mogelijk is met autisme.
Dankjewel, Sandrino en Laurens! Voor jullie openheid, jullie zorg voor elkaar en jullie #KeiVoorAutisme zijn!
"Iedereen heeft talenten, ook mensen met een beperking. Je moet alleen de juiste plek en mensen vinden waar en bij wie je de ruimte en tijd krijgt om jezelf te vinden en te zijn.
Als dat hier zo blijft — dat mensen mijn werk waarderen, dat ik hier mag zijn zoals ik ben — dan blijf ik hier heel graag tot aan mijn pensioen. En dat is nog heel lang!”
Tips & Websites
- Flyer "Sandrino's tips voor op de werkvloer": De tips voor leidinggevenden op een rijtje in een duidelijke flyer.
- Flyer "Begriptips": Met deze tips kan jij onmiddellijk aan de slag. Zo voelen mensen met autisme zich begrepen en vergemakkelijk jij jouw communicatie voor iedereen.
- www.keivoorautisme.be: campagne in kader van Wereld Autisme Dag
- www.autisme.be: Sterkmakers in autisme wil iedereen die streeft naar volwaardige inclusie van mensen met autisme sterker maken in die ambitie
- www.passgroepen.be: PASS-groepen organiseren activiteiten voor en door mensen met autisme
- www.autismevlaanderen.be: Autisme Vlaanderen biedt informatie, activiteiten en ondersteuning voor mensen met autisme en hun omgeving
- Participate-autisme.be: voor iedereen die op zoek is naar duidelijke informatie over autisme.
- www.ligaautismevlaanderen.be: samenwerkingsverband van begeleidingsdiensten in Vlaanderen.
